تبلیغات
 قلب قرآن - بخشی از شگفتی‌های آفرینش در سوره یس
بخشی از شگفتی‌های آفرینش در سوره یس

خداوند متعال در قرآن کریم به نشانه‌های بسیاری از شگفتی‌های آفرینش جهت هدایت بندگان اشاره می فرماید که در ادامه به بخشی از این نشانه‌ها در سوره یس می‌پردازیم.

<<سوره یس آیات ۳۳ تا ۳۵ >>

و آیة لهم الارض المیته احییناها و اخرجنا منها حبا فمنه یأكلون(۳۳)
زمین مرده برای آنها نشانه ایست،ما آن را زنده کردیم و دانه هایی از آن خارج ساختیم که از آن میخورند.

و جعلنا فیها جنات من نخیل و اعناب و فجرنا فیها من العیون(۳۴)
و در آن باغ‌هایی از نخلها و انگورها قرار دادیم و چشمه هایی از آن جاری ساختیم،

لیاءكلوا من ثمره و ما عملته ایدیهم افلا یشكرون(۳۵)
تا از میوه آن بخورند در حالی که دست آنان هیچ دخالتی در ساختن آن نداشته است! آیا شکر خدا را بجا نمی آورند؟!


خداوند متعال در این آیات شریفه علاوه بر شگفتی های آفرینش -زنده کردن زمین مرده و رویانیدن باغها و دانه ها- به ربوبیت و مسئله رزق انسانها از این طریق اشاره مینماید.

توضیح مفردات و مفاد آیات شریفه بالا در تفسیر المیزان:
 آیه ۳۳

خداى سبحان در این آیه و دو آیه بعدش یكى از آیات و ادله ربوبیت خدا را، یادآور مى شود، و آن آیت عبارت است از تدبیر امر ارزاق مردم، و تغذیه آنان به وسیله حبوبات و میوه ها، از قبیل خرما و انگور و غیره.

پس جمله (و آیه لهم الارض المیته احییناها) هر چند ظاهر در این است كه آیت همان زمین است، لیكن این قسمت از آیه زمینه و مقدمه است براى جمله (و اخرجنا منها حبا...) و مى خواهد اشاره كند به اینكه: این غذاهاى نباتى (كه شما در اختیار دارید) از آثار زنده كردن زمین مرده است، كه خدا حیات در آن مى دمد و آن را كه زمینى مرده بود مبدل به حبوبات و میوه ها مى كند تا شما از آن بخورید.

بنابراین به یك نظر آیت خود زمین نیست، بلكه زمین مرده است، از این جهت كه مبداء ظهور این خواص است، و تدبیر ارزاق مردم به وسیله آن تمام مى شود.

(و اخرجنا منها حبا) - یعنى ما از زمین گیاهانى رویاندیم و از آن گیاهان حبوباتى مانند گندم، جو، برنج، و سایر دانه هاى خوراكى در اختیارشان قرار دادیم.

و جمله (فمنه یاءكلون تفریع و نتیجه گیرى از بیرون آوردن حبوبات از زمین است، چون با خوردن حبوبات تدبیر تمام مى شود، و ضمیر در كلمه (منه ) به كلمه (حب - دانه) بر مى گردد.

آیه ۳۴

راغب مى گوید: كلمه جنت به معناى هر بستانى است كه داراى درخت باشد، و با درختانش زمین را مستور كرده باشد و كلمه (نخیل ) جمع نخل است كه از درختان معروف است. و كلمه (اعناب ) جمع عنب است كه هم بر درخت انگور اطلاق مى شود و هم بر میوه آن.

باز راغب در معناى (عیون ) گفته: كلمه (عین ) به معناى عضو و جارحه است... ولى این كلمه به عنوان استعاره به عنایات مختلفى در معانى دیگر استعمال مى شود، البته همه آن معانى به وجهى از وجوه در عضو و جارحه هست، - تا آنجا كه مى گوید - و منبع آب را هم به خاطر شباهت به چشم، به خاطر آبى كه در آن هست، عین مى گویند. و كلمه (یفجرون ) از باب تفعیل از مصدر تفجیر ساخته شده و (تفجیر در زمین ) به معناى شكافتن زمین به منظور بیرون كردن آبهاى آن است. و بقیه الفاظ آیه روشن است.

آیه ۳۵

لام در ابتداى جمله براى تعلیل است و علت آنچه را كه در آیه سابق آمده بود ذكر مى كند. و معنایش این است كه: ما در زمین بستانها قرار دادیم، و نیز آن را شكافتیم و چشمه ها روان ساختیم، تا مردم از میوه آن باغها بخورند.

و در جمله (من ثمره ) بعضى گفته اند: (ضمیر آن به مجعول از جنات كه خدا جعل كرده برمى گردد، و به همین جهت ضمیر مفرد و مذكر آورده شد، چون كلمه (مجعول ) هم مفرد است و هم مذ كر، و گرنه باید مى فرمود: (من ثمرها - از میوه آن جنات ) و یا مى فرمود: (من ثمره ما - از میوه آن نخیل و اعناب ).

بعضى دیگر گفته اند: (ضمیر مزبور به كلمه (مذكور) برمى گردد؛ چون گاهى مى شود كه ضمیر در جاى اسم اشاره به كار مى رود، همچنان كه (روبه ) یكى از كه ضمیر (كانه ) را به (سواد و بلق ) كه دو كلمه اند برگردانیده و تقدیر كلام (كان ذاك ) است.

مى گویند: ابا عبیده از رؤبه پرسید: چرا گفته اى ((كانه ) با اینكه مرجع ضمیر دو تا است، در پاسخ گفته: منظور از ضمیر اسم اشاره است و معناى (كانه )، (كان ذاك ) است.

و در مرجع ضمیر (من ثمره ) اقوال بیهوده دیگرى است، مثل این قول كه: ضمیر تنها به (نخیل ) برمى گردد، و بدین جهت مفرد و مذكر آمده. و این قول كه: ضمیر به كلمه (ماء) برمى گردد، كه ماء از كلمه (عیون ) استفاده مى شود، و یا محذوف است كه در تقدیر بر عیون اضافه شده، و تقدیر آیه (و فجرنا فیها من ماء العیون ) بوده و این قول كه: ضمیر مذكور به (تفجیر) برمى گردد، البته تفجیرى كه از كلمه (فجّرنا) استفاده مى شود. و بنابراین دو وجه، مراد از (ثمر) مطلق فایده خواهد بود. و این قول كه: ضمیر به خداى تعالى بر مى گردد، و اضافه ثمر به خداى تعالى از این بابت است كه خدا خالق و مالك آن است.




طبقه بندی: محتوای سوره یس، شگفتی های آفرینش در سوره یس،
برچسب ها: سوره یس، یس، تفسیر المیزان، رزق انسانها در سوره یس، تفسیر آیات ۳۳ تا ۳۵ سوره یس،
تاریخ : چهارشنبه 9 دی 1394 | 05:45 ب.ظ | نویسنده : مرضیه جعفری | نظرات

  • paper |